Jak zaplanować pierwszą podróż po Arabii Saudyjskiej? Przewodnik HolidayCafe

Arabia Saudyjska jeszcze kilka lat temu była praktycznie niedostępna dla turystów — wizy turystyczne wprowadzono dopiero w 2019 roku. Dziś kraj inwestuje miliardy dolarów w turystykę i szybko przekształca się z zamkniętego, konserwatywnego królestwa w jeden z najciekawszych, wciąż mało odkrytych kierunków na Bliskim Wschodzie. HolidayCafe organizuje wyjazdy na Bliski Wschód od 2007 roku.

Rijad — stolica, która buduje przyszłość z rozmachem

Rijad łączy futurystyczną architekturę z tradycją w sposób, który trudno znaleźć gdziekolwiek indziej w regionie. W dzielnicy finansowej King Abdullah Financial District stoi Wielki Meczet zaprojektowany na kształt pustynnej róży — krystalicznej formacji naturalnie występującej na saudyjskich pustyniach — którego dach, oglądany z góry, przypomina rozkwitający kwiat. Nieopodal wznosi się PIF Tower, najwyższy budynek Rijadu (385 m, 77 pięter).

Muzeum Narodowe Arabii Saudyjskiej, którego fasada nawiązuje kształtem do wydm pustyni, a frontowy łuk symbolicznie skierowany jest w stronę Mekki, oferuje kompleksowy wgląd w historię i dziedzictwo całego Półwyspu Arabskiego. Historyczny plac Ad-Dira, dawne miejsce publicznych egzekucji, od 2022 roku nie jest już wykorzystywany w tym celu — to zresztą dobry przykład tego, jak szybko zmienia się dziś ten kraj. Nieco bardziej rozrywkowy charakter ma Boulevard Riyadh City — ogromna, 900-tysięczna metrowa przestrzeń rozrywkowa z licznymi strefami tematycznymi, serce dorocznego festiwalu Riyadh Season.

Niedaleko stolicy warto też zajrzeć do Diriyah — historycznej kolebki saudyjskiej dynastii królewskiej, obecnie przechodzącej odbudowę w ramach jednego z największych projektów kulturalnych regionu, wartego około 63 miliardów dolarów, w ramach saudyjskiej Wizji 2030.

AlUla, Hegra i Deddan — starożytność w cieniu skalnych klifów

Region AlUla to jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc na Bliskim Wschodzie i prawdziwe serce saudyjskiej turystyki historycznej. Maraya, lustrzana sala koncertowa odbijająca krajobraz Wadi Ashar, jest największym lustrzanym budynkiem świata według Księgi Rekordów Guinnessa — 9740 m² luster tworzących efekt zacierania granicy między architekturą a naturą. Elephant Rock, formacja skalna przypominająca kształtem słonia z uniesioną trąbą, to z kolei jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli regionu.

Prawdziwym sercem AlUli jest jednak Hegra — pierwsze miejsce w Arabii Saudyjskiej wpisane na listę UNESCO (2008), znane też jako Mada’in Salih. To starożytne miasto nabatejskie z około stu monumentalnymi grobowcami wykutymi w piaskowcowych skałach, zdobionymi kolumnami i inskrypcjami — architektonicznie bliźniacze wobec słynnej jordańskiej Petry, choć znacznie mniej zatłoczone. Najsłynniejszy z grobowców, Qasr al-Farid („Samotny Pałac”), to oszałamiający, niedokończony grobowiec wyrzeźbiony w pojedynczym bloku skalnym. W tej samej dolinie leży też starsze od Hegry Deddan, dawna stolica królestw Deddan i Lihjan, znana z tzw. Grobów Lwów — grobowców ozdobionych rzeźbami lwów symbolizującymi ochronę.

Medyna — drugie najświętsze miasto islamu

Medyna to jedno z dwóch najświętszych miast islamu, obok Mekki (do której, w przeciwieństwie do Medyny, niemuzułmanie nie mają wstępu). Meczet Proroka, zbudowany przez samego Mahometa w 622 roku zaraz po hidżrze — migracji z Mekki do Medyny — mieści dziś groby Proroka i dwóch pierwszych kalifów islamu, i jest drugim najświętszym meczetem religii, zaraz po Al-Masjid al-Haram w Mekce. Niedaleko leży Masjid Quba, pierwszy meczet w historii islamu, zbudowany przez Mahometa i jego towarzyszy tuż po przybyciu do miasta.

Dżudda i Ta’if — wybrzeże Morza Czerwonego i letnia stolica w górach

Dżudda, portowe miasto nad Morzem Czerwonym, ma zupełnie inny charakter niż Rijad. Al-Balad, historyczne serce miasta, to labirynt wąskich uliczek z domami z koralowego kamienia wydobywanego z Morza Czerwonego i charakterystycznymi, rzeźbionymi drewnianymi balkonami (rawasheen), które niegdyś chroniły przed słońcem i zapewniały prywatność kobietom — ślad wielokulturowych wpływów osmańskich, egipskich, jemeńskich i indyjskich, wyraźnie odmienny od Rijadu czy Mekki. Nadmorski deptak Corniche, ciągnący się na długości ponad 4 km, oraz Fontanna Króla Fahda — najwyższa fontanna świata, wyrzucająca wodę na wysokość 312 metrów — to dziś jedne z ulubionych miejsc wypoczynku zarówno mieszkańców, jak i turystów.

W górach Al-Sarawat, na wysokości 1700–2000 m n.p.m., leży Ta’if — znane jako „Miasto Róż” i letnia stolica Arabii, popularna od wieków wśród mieszkańców gorącej Mekki i Rijadu dzięki chłodniejszemu, górskiemu klimatowi. Miasto słynie z uprawy róży damasceńskiej, z której powstają olejki i perfumy, a wiosną odbywa się tu doroczny Festiwal Róży. Z drogi prowadzącej przez przełęcz Al-Hada, z charakterystycznymi serpentynami i kolejką linową, roztacza się widok na samą Mekkę.

Poza miastami — Morze Czerwone i pustynia Rub al-Chali

Zachodnie wybrzeże Morza Czerwonego, z dziewiczymi rafami koralowymi i błękitnymi lagunami, to raj dla nurków i miłośników sportów wodnych — region ten dynamicznie rozwija nowoczesne kurorty wypoczynkowe, mające konkurować z Dubajem czy Katarem, ale na własnych warunkach.

Dla podróżników szukających czegoś zupełnie innego, Rub al-Chali — największa na świecie pustynia piaszczysta — oferuje wyprawę jeepem po wydmach, nocleg w luksusowym obozie namiotowym i obserwację gwiazd z dala od świateł miast, w klimacie rodem z „Baśni tysiąca i jednej nocy”.

Jeśli rozważacie wyjazd do Arabii Saudyjskiej, aktualne oferty znajdziecie w katalogu HolidayCafe.

Jak ubierać się i zachowywać — z perspektywy kobiety i mężczyzny

Od reform z 2019 roku zasady dla turystek zostały znacząco złagodzone — abaja (długa, luźna szata) nie jest już prawnym obowiązkiem dla zagranicznych kobiet, podobnie jak chusta na głowę (poza samymi meczetami, gdzie zakrycie włosów wciąż jest wymagane). W praktyce jednak warto ubierać się skromnie: zakryte ramiona i kolana, luźny krój, unikanie głębokich dekoltów i obcisłych ubrań. W dużych, kosmopolitycznych miastach jak Dżudda spotkacie kobiety w bardzo różnym stylu — od pełnego, czarnego zakrycia po zwiewne, kolorowe chusty narzucone na zwykłe jeansy — więc nie ma tu jednej „poprawnej” formuły, poza ogólną zasadą umiaru. Publiczne okazywanie uczuć (nawet trzymanie się za ręce) jest źle widziane niezależnie od płci, a kobietom zaleca się dodatkowo unikanie dłuższego kontaktu wzrokowego z nieznajomymi mężczyznami oraz niepodawanie ręki na powitanie, chyba że mężczyzna zrobi to pierwszy.

Mężczyźni mają zdecydowanie większą swobodę stroju — długie spodnie i koszula z rękawem sprawdzą się wszędzie, choć krótkie spodenki czy bezrękawniki poza plażowymi kurortami wciąż lepiej zostawić w walizce. Warto wiedzieć, że dawna policja religijna, niegdyś rygorystycznie egzekwująca zasady ubioru (szczególnie wobec kobiet), od 2016 roku ma znacznie ograniczone uprawnienia — więc codzienna rzeczywistość jest dziś dużo mniej sztywna niż jeszcze dekadę temu, choć kulturowa wrażliwość wciąż jest mile widziana po obu stronach.